5.2 Jeść, pić…

Dzisiaj poznamy dwa czasowniki: „jeść” i „pić” oraz całą masę rzeczowników związanych z żywnością.

jeść

TABERU
たべる

Jest to czasownik ichidan.

TABEMASU
たべます

Czasownik ten oznacza czynność fizjologiczną, w absolutnym przeciwieństwie do np. shokuji (o) shimasu. Japończycy raczej nie lubią epatować fizjologią, więc ten czasownik jest dość prostacki. Ale jeśli chcemy powiedzieć, jaką potrawę zjedliśmy, to będzie on całkiem w porządku.

pić

NOMU
のむ

NOMIMASU
のみます

Tego czasownika używa się także do „spożywania” zupy i innych wodnych posiłków.

To, co jemy lub pijemy określamy partykułą dopełnienia o .

Zaczniemy od ogólnych nazw posiłków. Istnieją dwa zestawy (co najmniej…) nazywające posiłki, jeden bardziej „swojski”, drugi bardziej „uprzejmy”. Zaczniemy od”swojskiego”.

asagohan
あさごはん
śniadanie

hirugohan
ひるごはん
obiad (lunch)

bangohan
ばんごはん
kolacja

Swojskie nazwy opierają się na rdzennie japońskich słowach. Asa i hiru znamy, a ban występuje np. w konbanwa. Gohan to gotowany ryż – główny rodzaj żywności dla dawnych Japończyków. Bez względu na to, czy jesz z rana miskę ryżu, możesz więc mówić o Twoim śniadaniu asagohan – „poranny ryż”. A teraz uprzejme formy.

choushoku
ちょうしょく
śniadanie

chuushoku
ちゅうしょく
obiad (lunch)

yuushoku
ゆうしょく
kolacja

Tu mamy z kolei chińskie półsłówka. Shoku oznacza jedzenie i występuje też w słowie shokuji (jeść + sprawa = posiłek). Chou, chuu i yuu to chińskie czytania danych kanji, odpowiednio dla: asa, hiru i ban. Przyjmij jako zasadę, że słowa chińskiego pochodzenia mają w japońskim szlachetniejszą wymowę niż rodzime; możesz to porównać do używania w polskim słów zapożyczonych z łaciny lub francuskiego (zamiast rodzimych odpowiedników).

Japoński schemat posiłków jest następujący:
7.00 śniadanie
10.00 drugie śniadanie
12.00 lunch (mały obiad w przerwie w pracy)
15.00 deser
19.00 kolacja (obiadokolacja)

Wkrótce poznamy jeszcze lepszy czasownik na ogólny posiłek, a tymczasem…

Polski Roomaji Hiragana/Katakana
jedzenie, żywność tabemono たべもの
picie, napój nomimono のみもの
owoc kudamono くだもの
warzywo yasai やさい
gotowany ryż gohan ごはん
pizza piza ピザ
zupa suupu スープ
makaron pasuta パスタ
chleb pan パン
czekolada chokoreeto / choko チョコレート / チョコ
nabiał nyuuseihin にゅうせいひん
ser chiizu チーズ
jajko tamago たまご
masło bataa バター
marchew ninjin にんじん
ziemniak jagaimo じゃがいも
pomidor tomato トマト
szpinak hourensou ほうれんそう
czosnek ninniku にんにく
cebula tamanegi たまねぎ
jabłko ringo りんご
wiśnia sakuranbo さくらんぼ
gruszka younashi ようなし
brzoskwinia momo もも
truskawka ichigo いちご
pomarańcza orenji オレンジ
mandarynka mikan みかん
cytryna remon レモン
winogrono budou ぶどう
ryba sakana さかな
mięso niku にく
herbata zielona ocha おちゃ
herbata czerwona, czarna koucha こうちゃ
kawa koohii コーヒー
sok juusu ジュース
mleko miruku
gyuunyuu
ミルク
ぎゅうにゅう
cola koora コーラ
alkohol sake さけ
wino wain ワイン
wódka uokka ウォッカ

Uwagi:

  • w japońskim sake oznacza jakikolwiek alkohol, także piwo czy szampana, natomiast japońskie wino ryżowe to nihonshu にほんしゅ, czyli po prostu „japoński alkohol”
  • pan pochodzi z języka portugalskiego
  • gyuunyuu oznacza wyłącznie mleko od krowy, jako że zawiera w sobie człon”krowa” (gyuu)
  • younashi to nasza, zachodnia gruszka; w Japonii znają jeszcze taką  o okrągłym kształcie (nashi)
  • jedz szpinak, jest zdrowy i pyszny ^_^

Ograniczyłam szczegółowe nazewnictwo mięsa, jako że jestem absolutną wegetarianką i nie uważam zwierząt za pokarm. Ale wiem, że większość ludzi takie dziwne rzeczy jada, więc… Zasada na rodzaj mięsa jest prosta: zwierzę + niku = mięso z tego zwierzęcia (poza sakana, który to wyraz oznacza zarówno żyjącą rybę, jak i potrawę i samo mięso), chociaż nie ma reguły, czy w danym przypadku użyć nazwy „chińskiej” czy „japońskiej” zwierzęcia.

watashi wa ocha o nomimasu
Wypiję zieloną herbatę. / Pijam zieloną herbatę.

Przy zaprzeczeniu partykuła negacji wa zastępuje partykułę o. Przy ni dodawaliśmy ją. Skąd mamy wiedzieć przy innych partykułach? Jest zasada, którą podam w odpowiednim czasie ^_^

watashi wa niku wa tabemasen
Nie zjem mięsa. / Nie jadam mięsa.

watashi wa bejitarian desu
わたし は ベジタリアン です。
Jestem wegetarianinem.

Sekcja KANJI

Reklamy

About tenkatsukyuu

Amatorka japońskiego, nieczytająca mangi i nieoglądająca anime. Po prostu lubiąca języki obce. Domorosła webdeveloper i programista PHP. Kształcąca się na bioinformatyka. Astrologiczny skorpion przywiązany do swego znaku, stąd japoński przydomek (wymyślony, przyznaję, na potrzeby tej strony). Zobacz wszystkie wpisy, których autorem jest tenkatsukyuu

One response to “5.2 Jeść, pić…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: