3.3 Co jest w lodówce?

Porównaj dwa polskie zdania:

1. Kot jest w pokoju.
2. W pokoju jest kot.

W języku polskim zmiana kolejności powoduje dużą zmianę znaczenia. Jak wyglądałyby pytania do tych zdań? W pierwszym przypadku interesuje nas, gdzie jest podmiot, a w drugim – co jest w danym miejscu:

1. Gdzie jest kot?
2. Co jest w pokoju?

Odmienne znaczenie można by uzyskać również bez zmiany kolejności, za to z zaakcentowaniem odpowiedniej części zdania.

W japońskim zmiana kolejności czy akcent nie wystarczają; nie są nawet konieczne. W sukurs przychodzi nam za to partykuła podmiotu GA が. Dotychczas za marker podmiotu służyła nam partykuła WA は. Było to jednak tylko przybliżenie, bowiem partykuła ta w istocie oznacza temat zdania (a nie podmiot, czyli wykonawcę czynności opisanej orzeczeniem), a powinno tłumaczyć się ją dosłownie „jeżeli chodzi o…”. W prostych zdaniach jednak WA zdecydowanie wystarcza za marker podmiotu. Na razie będziemy używać GA (zamiast WA ) tylko i zawsze wtedy, gdy podmiot będzie w zdaniu szczególnie istotny. Partykuła ta nadaje pewien akcent podmiotowi, przyrównywany do świateł reflektorów (spotlight). Po japońsku nasze zdania brzmiałyby następująco:

1. neko wa heya ni imasu – ねこ は へや に います
2. neko ga heya ni imasu – ねこ が へや に います

W celu uwydatnienia podmiotu można przenieść go tuż przed orzeczenie. Człon stojący na przedostatnim miejscu ma często istotne znaczenie dla zdania.
W przypadku pytań o podmiot jest on oczywiście szczególnie istotny, więc stosujemy が, reszta jest analogiczna do innych pytań. Do pytań ogólnych o podmiot będą nam potrzebne dwa znane już zaimki pytające: co – NANI なに i kto – DARE だれ. Nani stosujemy również do zwierząt.

dare ga heya ni imasu ka
だれ が へや に います か
kto jest w pokoju?

heya ni nani ga arimasu ka
へや に なに が あります か
co jest w pokoju?

reizouko no naka ni nani ga arimasu ka
れいぞうこ の なか に なに が あります か
co jest w lodówce?

Można też zadawać szczegółowe pytania, kiedy znamy część członu podmiotu, wówczas zastępujemy odpowiednim zaimkiem pytającym nieznany fragment, np.:

dare no keitai ga terebi no yoko ni arimasu ka
だれ の けいたい が テレビ の よこ に あります か
czyja komórka leży obok telewizora?

Jeśli tylko w obrębie podmiotu znajduje się jakakolwiek niewiadoma, używamy partykuły GA! Na pytanie o podmiot odpowiadamy również z partykułą GA!

kanojo no keitai ga (terebi no yoko ni) arimasu
かのじょ の けいたい が (テレビ の よこ に) あります
jej komórka (leży obok telewizora)

Tyle o podmiotach. Teraz skomplikujemy nieco naszą topografię. Weźmy np. określenie „syn siostry męża mojej przyjaciółki” albo „w szafie w pokoju na lewo od łazienki”. W języku polskim taki opis idzie od celu do nas. Jest to raczej mało praktyczne, stąd mamy często problemy z prześledzeniem „ścieżki”. W japońskim jest dokładnie na odwrót! Opis japoński leci od nas do celu, dzięki czemu możemy po kolei prześledzić drogę bez pytania „Czy mógłbyś powtórzyć początek?”.

Tak więc ścieżka pierwsza wyglądałaby tak:
ja » przyjaciółka » mąż » siostra » syn
Natomiast ścieżka druga:
łazienka » lewo » pokój » wewnątrz » szafa » wewnątrz
Teraz trzeba tylko podstawić japońskie słówka i zamienić strzałki na partykułę NO の. Na samym końcu nie zapomnij dodać odpowiedniej partykuły stosownie do części zdania reprezentowanej przez naszego tasiemca.

watashi no tomodachi no otto no imouto no musuko (wa)
わたし の ともだち の おっと の いもうと の むすこ (は)

ofuro no hidari no heya no naka no tansu no naka (ni)
おふろ の ひだり の へや の なか の たんす の なか (に)

Jeśli ciężko nam określić „ścieżkę”, lecimy od rzeczy bardziej ogólnych, zewnętrznych, do coraz bardziej szczegółowych, wewnętrznych, np.:

okane wa tsukue no shita no kaban no naka no saifu no naka ni arimasu
おかね は つくえ の した の かばん の なか の さいふ の なか に あります

pieniądze są w portfelu w torbie pod stołem

W każdy element takiego tasiemca możemy wstawić zaimek pytający, aby utworzyć pytanie szczegółowe. Za przedmiot fizyczny (lub zwierzę) wstawiamy NAN なん, za miejsce – DOKO どこ, a za człowieka – DARE だれ, np.:

nan no shita (ni)
なん の した (に)
pod czym?

tsukue no doko (ni)
つくえ の どこ (に)
gdzie w stosunku do stołu?

dare no tomodachi no otto (ga)
だれ の ともだち の おっと ()
mąż czyjej przyjaciółki?

tsukue no shita no nan no naka no saifu no naka ni
つくえ の した の なん の なか の さいふ の なか に
w portfelu w czym pod stołem?

tsukue no doko no kaban no naka no saifu no naka ni
つくえ の どこ の かばん の なか の さいふ の なか に
w portfelu w torbie gdzie w stosunku do stołu?

Zwróć uwagę jeszcze na poniższe zdanie:

Warushawa no doko (ni)
ワルシャワ の どこ (に)
gdzie w Warszawie? (a nie: w stosunku do Warszawy)

Nie pomyl także tsukue no doko (ni) z poniższym:

doko no tsukue (ni)
どこ の つくえ (に)
na stole znajdującym się gdzie?

Na koniec została nam negacja. Tym razem zasada będzie się odnosić do absolutnie wszystkich czasowników w czasie nieprzeszłym, w formie uprzejmej.

neko wa heya ni wa imasen
ねこ は へや に は いま
kota nie ma w pokoju

Aby utworzyć negację czasownika w formie  -masu, zamieniamy ostatnie -su na -sen. Dodatkowo trzeba dodać partykułę negacji WA は. Wygląda ona tak samo jak partykuła tematu, ale to tylko pozory ^_^ Dodajemy ją za członem negowanym, ale o tym później. Na razie wystarczy nam wiedzieć, że w naszych aktualnych zdaniach dodajemy ją za partykułą NI .

Jaka jest forma negacyjna arimasu? ARIMASEN! Słówko takie same jak przy negacji DESU, stąd można łatwo się pomylić, szczególnie jeśli używamy koko itd. Porównaj zatem dwie negacje:

gakkou wa koko ni wa arimasen
がっこうここ に は あり
tu nie ma szkoły

gakkou wa koko dewa arimasen
がっこうここ
tu nie jest szkoła

Oba zdania znaczą mniej więcej to samo, ale przy DESU です nie może być NI に, za to jest (w negacji) DEWA .

Jeśli mamy wybierać, której konstrukcji użyć przy takich prostych pytaniach „gdzie”, to lepiej tę z NI.

A teraz zapraszam na lekcję KANJI.

Reklamy

About tenkatsukyuu

Amatorka japońskiego, nieczytająca mangi i nieoglądająca anime. Po prostu lubiąca języki obce. Domorosła webdeveloper i programista PHP. Kształcąca się na bioinformatyka. Astrologiczny skorpion przywiązany do swego znaku, stąd japoński przydomek (wymyślony, przyznaję, na potrzeby tej strony). Zobacz wszystkie wpisy, których autorem jest tenkatsukyuu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: